In de Evan-Assistance van juni 2015 identificeerden we zes thema’s die jongeren opmerken in de kerk van hun opvoeding en die volgens hen een grote kloof tussen de generaties veroorzaken. Nu zoomen we op enkele van deze thema’s in en kijken daarbij ook hoopvol naar mogelijkheden waardoor de generaties samen hun 

weg voortzetten naar de kerk van de toekomst. We laten ons hierbij inspireren door het Barna onderzoek dat wordt beschreven in het boek: "You lost me - why young christen are leaving church... and rethinking faith".


Van repressief
naar
relationeel
 


Ik nam als 25-jarige ooit deel aan een zendingsreis. Tijdens de voorbereidingsweek kregen we onder andere een workshop over seks. Ik herinner me nog levendig
het getrouwde koppel dat ons hierin begeleidde. Vol vuur adviseerden ze ons om seks binnen de huwelijksrelatie te houden. Met allerlei illustraties maakten ze duidelijk waarom de Bijbel ons hiertoe aanspoort: “Kies je een ander pad, dan zal je met de consequenties moeten leven!” Toen er ruimte was voor vragen hoorde ik met enige verbazing vele vurige reacties hiertegen. Het meisje naast me stelde allerlei vragen en haalde argumenten aan die duidelijk maakten dat ze niets had aan deze regel. De realiteit is immers complexer dan wat voorgesteld wordt.  

Ik wou dat er een gemakkelijk antwoord was op de vraag waarom seksualiteit zo’n groot en uitdagend onderwerp is voor ons als mensen. Het is persoonlijk, en per definitie zeer intiem en kwetsbaar. We hebben allemaal onze geschiedenis. We horen vaak dat mensen hun pijn en verdriet associëren met hun eigen seksualiteit. Dat maakt het allemaal lastig om eerlijk en transparant met elkaar hierover te spreken. Tegelijkertijd is seksualiteit een van de grootste uitingen van Gods creativiteit en bedoeling om mensen te laten bloeien. 

Culturele veranderingen

Een van de thema’s die jonge mensen doet afhaken van geloof en kerkgemeenschap is seks. Volgens het onderzoek van Barna1 naar seksualiteit bij jongeren hebben de grote sociale veranderingen bijzonder veel invloed op deze generatie. Een generatie geleden wisten we dat echtscheidingen en één-ouder-gezinnen zelden voorkwamen, en dat jonge mensen vaak begin twintig al trouwden. Al die zaken zijn veranderd, en zo is de kloof tussen de leeftijd van de puberteit en het huwelijk veel groter geworden. Op het eerste zicht lijkt de kerk deze sociale veranderingen oké te vinden. We laten jongeren hun traject afwerken van secundaire school naar de universiteit tot aan hun vroege carrière en dan uiteindelijk het huwelijk. We lijken langs de zijlijn te roepen: zorg dat het lukt en dat je plannen slagen, maar behoed je voor seks! Toch moet kerk niet alleen de geestelijke kant van seksualiteit duiden, ze moet ook de sociale veranderingen in de maatschappij erkennen en omkaderen.  

Twee culturele benaderingen van seks.

Christen jongeren zitten eigenlijk vast tussen twee verschillende visies op seksualiteit. De eerste kunnen we traditionalisme (seks is taboe) noemen en de tweede individualisme (seks draait om mezelf). 

Het traditionalistische standpunt kun je als volgt het beste samenvatten: Seks, wat bedoel je? Het is ongepast om het hier over te hebben! Dit is een standpunt dat sterk de overtuiging droeg van de vooroorlogse (voor 1945) generatie. Mijn grootouders hebben heel wat kinderen, maar ik heb hen nog nooit over het thema horen spreken. Dat doe je gewoon niet. Voor alle duidelijkheid is traditionalisme wel iets anders dan traditie. Christelijke tradities, zoals zedelijkheid en trouw, zijn belangrijke aspecten van geestelijke en seksuele heelheid, die je ziet in de Goddelijke openbaring. Traditionalisme is een ideologie die menselijke regels als maatstaf neemt in plaats van een vruchtbare, door genade doordrongen relatie met Christus. Traditionalisten linken seksualiteit met “schaamte”. Er is iets vuils in het seksuele plezier, zelfs binnen het huwelijk. Helaas is het volgende gebeurd: de traditionalistische kijk op seksualiteit heeft wetticisme vermengd met christelijke traditie. Er zijn helaas ook traditionalisten in onze christelijke gemeenten. Deze mensen staan gelukkig al verder dan het feit dat seksuele activiteiten beperkt horen te blijven tot de voortplanting (Gen 1:28) en dat seksualiteit ook de huwelijksband verstevigd, maar het blijft voor hen een thema dat je niet te snel persoonlijk moet maken. Dat zou de gemeenschap te zeer in verlegenheid brengen.

Traditionalisten vergroten iedere vorm van seksualiteit uit die niet in hun kader past. Ieder die de regels van de traditionalisten niet volgt, is in hun ogen een buitenstaander.

De Babyboomgeneratie heeft daar tijdens de seksuele revolutie komaf mee gemaakt en hebben gekozen voor een andere benadering. [1]

Tijdens de seksuele revolutie hebben de babyboomers geprobeerd om het traditionalistische verhaal te vervangen door een nieuw idee: iedereen mag vrij met seks omgaan. Zo wordt de traditionalistische benadering irrelevant en ouderwets. Fanatieke aanhangers van seks voor het huwelijk zijn hopeloos verouderd. Kiezen voor het huwelijk is een mogelijkheid naast vele anderen.

Deze nieuwe benadering van individualisme heeft onze westerse cultuur verder ingenomen: Seks draait rond mezelf. In het individualistisch verhaal gaat seksualiteit om de persoonlijke vervulling. Jij bent je eigen rechter. Je eigen intuïtie bepaalt waar je de lijn trekt. Plezier, vrijheid en zelfexpressie zijn in deze benadering volkomen normaal.

De traditionalistische moraliteit gaat over het privé maken van seks. De hedendaagse opvatting gaat over de vrije en publieke expressie ervan.

Verscheurd

Jonge christenen worden verscheurd tussen beide concurrerende verhalen en geen van beide is het Christelijke verhaal over seks. De EJV deed een massabevraging in 2014 waarbij meer dan 200 christen jongeren tussen de 16-30 jaar werden ondervraagd over thema’s als zelfbeeld, seksualiteit, gezin & kerk. In het EJV-magazine van de zomer van 2015 werden enkele cijfers meegegeven.

Er werd een algemene top 3 gegeven over de taboes in de Vlaamse kerk. Dit was de uitslag: 3e plaats ‘Rol van de vrouw’; 2e plaats ‘Verandering’; 1e plaats ‘Seks’.

Tegelijkertijd werd in de bevraging duidelijk dat 55 % van de bevraagden regelmatig naar pornografie of erotische lectuur grijpt om zich op te winden.