Dit vijfde artikel is de afsluiting van de reeks “De uitdaging: het volgende vormingsjaar. We staan nu op hetzelfde punt waar we in juni 2016 vooruit keken. Nu volgt de laatste stap: terugkijken en verder opbouwen.

Stap 1: terugkijken en begrijpen

Volgde u in de vorige artikels2 de verschillende stappen, dan hebt u met dit vormingsjaar naar enkele concrete doelen toegewerkt.

We zouden nu het vormingsjaar 2017/2018 kunnen voorbereiden.
Maar zonder evaluatie bouwen we op de uitgangspunten van 2016. Mensen hebben ondertussen de realiteit van een heel jaar doorleefd. Zonder evaluatie zouden we binnenkort merken dat de impact van onze vorming geleidelijk verzwakt.

Daarom overzien we eerst waar we staan op het einde van het vormingsjaar 2016/2017. Probeer met het hele leidersteam zo objectief mogelijk met behulp van de volgende vragen na te denken:

 A. Nadenken over inhoud

  • Welke vormingsthema’s bood uw kerk of gemeente aan?
  • Op welke gaven mensen veel respons?
  • Op welke niet?

Maak een lijst van de thema’s (welke datum?; welk onderwerp?; wie gaf de vorming?).
Noteer de respons erbij. Waarom denkt u dat u precies díe respons kreeg?

  • Welke vragen, thema’s en crises heeft het leidersteam ondertussen via pastoraat en gemeenschapsleven opgepikt?
  • Sloten die aan bij wat u via de vorming aanbood?
  • Welke lagen op een heel ander terrein?

Schrijf ook die bij op het lijstje.
Stel uzelf met al die informatie deze vraag: 
welke verwachtingen hebben mensen blijkbaar over de inhoud van de vorming?

 B. Nadenken over aanpak

  • Met welke aanpak kreeg u een enthousiaste respons?
  • Bij welke verliep de vorming moeizaam - met veel trekken en sleuren?
  • Welke hulpmaterialen of hulpmiddelen zijn toen gebruikt?

Vul het lijstje aan (zie A)
       - beschrijf kort de aanpak en hulpmiddelen bij elke vorming.
       - beoordeel hoe die de kwaliteit (niet?) versterkten.

Stel uzelf met al die informatie deze vraag: 
       met welke aanpak, materialen en hulpmiddelen kan u de kwaliteit van de vorming verhogen?

 C. Inhoud en aanpak met een doel
 Vergelijk in een apart lijstje de situatie vandaag met die van september 2016:

  • Toont het leven-werken-dienen onder de mensen duidelijke groei sinds september 2016?                          
  • Op welke terreinen?
  • Benoem die (nieuwe?) vruchten concreet.
  • Droeg uw vorming zijn steentje bij aan die groei?
             Let op!                      
              Respecteer de vertrouwelijkheid van persoonlijke informatie als u met uw leidersteam van gedachten wisselt!

Stel uzelf deze vraag:       
Welke feiten tonen dat verband tussen groei en vorming?

D. Leg nu de A- en C-lijstjes naast elkaar.
Bespreek:

  • Welke specifieke thema’s tonen een verband tussen groei en uw vorming? (C-lijst)
    - Bevestigt de respons dat verband? (zie A)
  • Mensen gaven signalen over thema’s in hun leven-werken-dienen.
    - Welke kwamen in de vorming NIET aan bod? (A-lijst)
    - Hoe actueel zijn die nog in de toekomst? (A-lijst)
  • Welke uitgangspunten bepaalden welke thema’s wel en andere niet aan bod zouden komen?
    - Waarom waren die uitgangspunten toen belangrijk?
    - Is dat voor het volgende vormingsjaar nog het geval?
    - Welke zou je nu veranderen? Waarom?

Welke lessen kan u trekken uit de vergelijking tussen de lijst uit A en die uit C?

 E. Van 2016 naar 2017:
Haal uw vormingsdoelen van september 2016 erbij:

  • Vergelijk de doelen van 2016 met de A-lijst:
    • In welke mate werden de doelen vertaald naar concrete thema’s?
    • Zou u die doelen van 2016 vandaag aanpassen? (Hoe?)
    • Of vervangen door nieuwe? (welke?)
  • Vergelijk uw notities bij C en D met de doelen van 2016:
    • Zijn de vruchten en veranderingen in de levens genoeg verankerd om nu verder te kunnen gaan naar nieuwe doelen?
    • Op welke terreinen moeten die resultaten nog versterkt worden in het leven-dienen-werken van de mensen?
  • Zijn er onvoorziene resultaten of wendingen?
    • Welke neveneffecten hielpen mee of werkten tegen?
    • Met welke houdt u ook in 2017/2018 best rekening?
    • Kan u die bij de vorming in het voordeel van uw mensen aanwenden?
      Let op:
      Hanteer onverwachte effecten en wendingen wijs!
      God kan heel goed mensen een andere kant opsturen dan oorspronkelijk voorzien (en dus ook hun nood aan specifieke vorming). We moeten dan begrijpen hoe God verder bouwt. En hoe we met Hem kunnen meewerken.
       

De conclusie:
      Welke doelen lijken vandaag relevant voor het vormingsjaar 2017/2018?

Stap 2: verder opbouwen

F. De beginsituatie
De voorgaande punten maken een opstap om naar de toekomst te kunnen werken.
Christenen zetten zich in voor een andere, hoopvolle toekomst en zetten daarvoor geloofsstappen.
Die vertrekken bij wat ze vandaag met hart en ziel beleven.3 

We concentreren ons nu op wat we kunnen doen met al die informatie voor het volgende vormingsjaar:

  • Kan u specifieke groepen mensen in de kerk of gemeente onderscheiden?
    • Welke zitten met gelijklopende vragen of situaties?
    • Over welke zou u eerst meer informatie willen vinden om de vorming beter op hen te kunnen afstemmen?
  • Welke nieuwe vormingsdoelen dringen zich op? (zie A, D, E)
    • Schrijf die zo concreet mogelijk op.
    • Motiveer ook waarom u juist die doelen selecteert. Waarom geen andere?
    • Leg vast hoe u binnen een jaar de groei als een effect van uw vorming wil evalueren. Welke kenmerken wil u dan kunnen herkennen?
  • Hoe worden deze mensen het beste gediend?
    • Wat leerde u uit C en D om nu effectiever te werk te kunnen gaan?
    • Komen vormingswerkers ook van buiten de gemeente?
    • Hoe zou ieder deze informatie optimaal kunnen gebruiken?

Van A tot E bracht u de sterke en zwakke punten van uw vorige vorming in kaart.
Met F kwamen mogelijkheden of drempels voor de toekomst te voorschijn.

We bundelen nu alle informatie voor de planning van het volgende vormingsjaar:
G. Goede inhoud moet je ook afbakenen

  • De doelen die u in F bepaalde:
    • Welke overkoepelende thema’s horen bij elk doel?
    • Welke deelthema’s onderscheidt u binnen die grote inhoud?
    • Orden deelthema’s naar inhoud, zodat er een opbouw komt naar het doel.

Bvb:  
Een vormingsdoel zoals “een zorgende geloofsgemeenschap uitbouwen”, zal vooral werken op de thema’s “relaties, vergeven, troosten, dienstbaar en kwetsbaar zijn, ...“  Studies zoals “eindtijd” of “vervolging” kunnen dan wel een accent toevoegen, maar “diakonaat, pastoraat en maatschappelijke betrokkenheid” zullen christenen relevanter leren hoe ze door gemeenschap elkaar kunnen aanmoedigen om door dik en dun Christus na te volgen.4

  • Vergeet niet te toetsen:
    • Sluit elk onderdeel goed aan op wat voorafging?
    • Geeft elk onderdeel een aanzet naar het volgende?
    • Hoe helpt dit onderdeel de mensen groeien en concrete vruchten te dragen?
    • Komt het doel uiteindelijk meer in zicht? 

H. Goede aanpak
De A- en C-lijstjes tonen wat we in onze aanpak kunnen verbeteren.

  • Wat niet goed werkt, hoeven we niet opnieuw of op dezelfde manier te doen.
    • Welke aanpak is het meest geschikt voor een (deel)thema?
    • Waar liggen de creatieve grenzen?
    • Ligt hier een kans op innovatie?

Stap 3: wijsheid en raadgevers

Welke informatie over achtergronden en trends hebben we nodig om nieuwe vorming relevanter effectiever of kwalitatiever te maken?  Zoek die bronnen:

  • Steek je licht op bij leiders en netwerkers in eigen stad en streek.
    • Deel je eigen vorderingen, maar blijf niet steken in je eigen verhaal.
    • Verwelkom gezonde vragen en kritisch meedenken. Leer bewust van elkaar.

  • Vraag deskundigen – door hun opleiding of levenservaring – of je hun gaven en talenten mag inzetten.
    • Wees eerlijk: bied een redelijke tegemoetkoming aan voor onkosten, materialen, tijd, …
      Zo beperk je mee het risico dat deze mensen roofbouw zouden plegen op hun wandel met God, op zichzelf of op hun gezin.
      Ze zijn immers te kostbaar om hen ergens onderweg de rit te zien opgeven!

Op weg naar 30 juni 2018

Nu is het de tijd om deze oefening in evaluatie en voorbereiding te maken.

  • Maak je ze alleen?
    Dan kan je sneller werken, maar we raden dan aan zeker voor objectieve feedback te zorgen.

  • Een groep maakt deze oefening wat trager...
    Maar ze levert door de verschillende perspectieven ook meer wijsheid op. 

Een sterkere vorming verspreidt (meer) zegen voor (meer) mensen.
Welke vormingsdoelen stelt u voor 30 juni 2018?

Wilt u over de artikelreeks “vorming” overleggen?
Is hulp in de vorm van coaching of van achtergrondinformatie welgekomen?
Gebruik de contactinformatie in het colofon om ons je vraag te bezorgen!


Voetnoten:

  1. Naar Pred.3:1, vertaling: Het Boek.
  2. U kan de voorgaande artikels nalezen op https://abcministries.be/publicaties-1/artikelreeksen
  3. 11:3 beschrijft dat: “het zichtbare niet ontstaan is uit het waarneembare”.
    De navolging van God leidt tot getuigenissen over dit principe van vers 3, uitgesponnen over het hele elfde en twaalfde hoofdstuk. In zijn toepassing op “mensen vormen” laat dit principe verwachten dat het geloofspotentieel in mensen tot vruchten boven onze verwachtingen kan uitgroeien.
  4. Een interessante koppeling van de thema’s “zorg” en “vervolging” vindt u in 1 Petrus.
    Vorming over “een zorgende gemeenschap uitbouwen” voert ook langs het thema “Gods zending in deze wereld”. Maar accenten moeten afgestemd worden op uw situatie ter plaatse.
DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd