EvAssist201909p2

Verandering is van alle tijden. Geen enkele generatie kreeg er niet mee te maken. Ze kan nieuwe perspectieven openen. Ze kan ook crises en drama’s voortbrengen. Elke verandering heeft zijn voorstanders met grote dromen en tegenstanders die zich bedreigd voelen.

Veranderingen

Onderzoekers documenteerden hoe mensen uit verschillende achtergronden en culturen ook verschillend omgaan met verandering.1 

Zowel in de Vlaamse en als de Waalse cultuurgroep willen mensen nadrukkelijk onzekerheid vermijden. We houden veranderingen liefst op afstand, verder van ons af dan mensen in de culturen rondom ons. We investeren daarin ook meer energie via emoties en maatregelen – hoe kostbaar of moeizaam die ook mogen zijn.2
Op dat gedrag proberen we positief te bestempelen: we bouwen “stabiliteit” en we zorgen voor “duidelijkheid”. Maar de emoties bij de vertolking van onze standpunten en relaties tonen dat die maar flinterdun verschillen van een poging om onszelf tegen onbehagelijke onzekerheid te beschermen.

Absoluut!

Daarom ondervinden we in onze cultuur ook dat we sterk ertoe neigen om standpunten absoluut te maken:

Er zijn geen andere opties.
Dit is de (enige) waarheid.
Jij hebt dat … 
Jij denkt zo…

Met absoluutheid hopen we voldoende tegengewicht tegen onzekerheid in stelling te brengen. Onderzoek toont niet duidelijk aan of we ons ook bewust zijn van het prijskaartje: we lopen groot risico dat ons eigen absolute gelijk ons inkapselt in een eenzijdig en verkrampt leven, gericht op onszelf. Als dit extreem wordt, is het niet ongewoon dat mensen een brandmuur optrekken voor zichzelf en hun gelijkgezinden. Aan de andere kant ligt dan een wereld vol bedreigingen.3

Etiketten

Geregeld gaat absoluutheid hand in hand met een voorliefde voor etiketten.
Gelovig-ongelovig. Geestelijk-ongeestelijk. Bijbels-onbijbels. Volwassen-onvolwassen.

Zo kunnen we situaties en mensen volgens eigen voorkeurscategorieën indelen en met onszelf vergelijken. Wij scharen onszelf onder een aanvaardbaar etiket. Wie verschilt kunnen we negeren of zelfs (ver)oordelen.3

In de praktijk ondervinden we dat we daarmee objectiviteit gemakkelijk overroepen met heel persoonlijke of emotioneel ingekleurde argumenten. Die zijn deel van ons geworden doorheen de gebruiken en voorkeuren die we vanaf onze geboorte via opvoeding, tradities en onze omgeving meekregen. Zelden zijn die echter ook getoetst aan waarden, principes en normen van Gods koninkrijk.4

Spanningsveld

Christenen belijden dat geloof in God meer betekent dan dat ze via Hem hun nood aan zekerheid kunnen opvullen. Tegelijk getuigt ons dagelijkse leven.werken.dienen over onze moeite om die belijdenis in praktijk om te zetten.

Gelovige mensen staan daarom voor een vraag:

Kan ons geloven vertroebeld raken omdat we er zekerheid voor onszelf mee willen krijgen?
Of zoeken we de Drie-Ene God omdat we ons op zijn Persoon willen concentreren?

We gaan allemaal wel eens door moeilijke levenssituaties waarin de enige overblijvende houvast alleen nog onze gestamelde belijdenis is dat uiteindelijk ‘alle dingen medewerken ten goede’.  De behoefte aan zekerheid, geborgenheid, geliefd zijn en warmte, zijn dan uiterst reëel. 

Dient de focus van ons geloof in God echter in hoofdzaak om onze behoeften vervuld te zien – als onze verwachtingen van God zich beperken tot behoeften die Hij lenigt - heeft God dan zijn rechtmatige plaats in onze ziel, ons verstand en onze gevoelens? Houden we dan van God omwille van wie Hij is?

Of houden we van Hem omwille van wat Hij doet voor ons?
In dat geval lijkt ons geloof lijkt ons geloof in de Drie-Ene God zich te richten op eigenbelang: we proberen Hem te gebruiken voor onszelf. Daar komt minder bekering, overgave, vertrouwen en heiliging bij kijken dan we op het eerste gezicht voor onszelf misschien durven erkennen.

Verpakken we dat spanningsveld bovendien in de absolute standpunten en etiketten die we eerder bespraken, dan ontstaat gemakkelijk een godsdienst van regels en wetten. Het belangrijkste doel wordt dan om (persoonlijke) tradities – onze zekerheden en voorkeuren - in stand te houden.
Daar hield Jezus al niet van bij de Farizeeën. Waarom zou hij daarvan houden bij ons?5

Zo’n soort geloofsbeleving is bovendien een gigantische worsteling om zichzelf in stand te houden. Er is (heel!) veel energie nodig om te proberen controle en macht vast te houden.

We leven dus in een spanningsveld: onzekerheidsvermijding zit diep verankerd in ons DNA. Bovendien leven we in een cultuur die deze waarde in woord en daad volop uitdraagt. We putten er dagelijks uit en we dragen er zelf aan bij. We zitten in dat spanningsveld verankerd.6

Brandpunt

Staat God in het brandpunt van mijn leven?

Het antwoord op die vraag bepaalt of je als christen midden in een piekende Vlaamse onzekerheidsvermijding de controle zelf vasthoudt, dat je actief werkt aan je discipline om die over te dragen.

Wil je leren veranderingen en hun onzekerheden wijs te hanteren vanuit een overgave aan Gods voorzieningen, dan kan je niet anders dan je navolging van Christus onder het vergrootglas leggen. Welk (goed) voedsel krijgt je ziel? Hoe helpt je dat om Christus meer en meer in je leven gestalte te laten krijgen? Hoe kan je nog meer je zucht naar controle en zekerheid bij God neerleggen en bij Hem achterlaten?7

Hoe nu verder?

Ontdek je dat God in het brandpunt van je leven staat:

  • Dan kijk je nu al terug op periodes met moeilijke vragen. Doorheen die worstelingen heb je geleerd om God meer als Persoon te herkennen.
  • Dank Hem voor wie Hij is.
    Belijdt steeds opnieuw dat je van Hem houdt als de Persoon die Hij Is.
  • Blijf jezelf toevertrouwen aan Hem en aan zijn liefde.
    Dank voor zijn aanwezigheid en zorg die Hij je bij elke ademtocht schenkt.8

Ontdek je dat je God eerder nodig hebt voor eigen gemoedsrust en veiligheid:

  • Neem verschillende keren per week een stilte-tijd.
  • Belijd wie je bent. Belijd wie God is.
    (Spreek Hem aan met alle namen die in je hart opkomen.)
  • Vraag Hem of Hij Zichzelf aan je wil meedelen.
  • Maak en houd het stil in je eigen hart en gedachten. Luister om Hem te horen.
  • Laat toe dat je onder de indruk komt van zijn majesteit en zijn liefde voor jou.
    Léér Hem kennen.

Geef niet op als je de eerste keren van zo’n stilte-tijd je niet verder komt dan de eerste stappen.
We zijn zo vol van onszelf, dat we onszelf moeten aanleren te luisteren om Hem te kunnen ontmoeten. Maak dit tot een vaste oefening.

Doorpraten?

Je kan ons vertellen hoe je zelf meer op Gods lijn denkt te komen.
Wat je deelt, blijft vertrouwelijk.  Mail naar info(at)abcministries.be


Voetnoten

  1. Zie o.a. de publicatie van ABC-Ministries “Culture & Gospel”, met een uitvoerige bibliografie. (https://abcministries.be/vorming1/culture-gospel)
  2. In een vergelijking tussen 74 landen staat Vlaanderen op de 5e plaats met een score van 97 punten (het maximum was 112 punten) en Wallonië op de 9e plaats (93 punten). Zie: Hofstede, Geert en Gert Jan Hofstede. Allemaal andersdenkenden: omgaan met cultuurverschillen. Geheel vernieuwde editie. Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Contact, 2005.
  3. Jezus spreekt Zich ook heel duidelijk uit over oordelen en het koninkrijk van God. (Matt.7:1-6, Mark.4:25-25) Zo’n houding slaat bovendien enorme gaten in onze sociale omgang. De stap naar xenofobie is heel klein.
  4. Het is boeiend in deze samenhang om het onderwijs van Jezus zoals in de bergrede (Matt.5 – 7) te koppelen aan onderwijs van Paulus over de hervorming van ons denken en leven (Ef.4).
  5. Zie bvb. Markus 7:1-13.
    De hele beschrijving van het Nieuwe Verbond met een veranderde blik op het leven - en dus op veranderingen en hun onzekerheden - wordt boeiend beschreven in Ef.4. Daar geeft Paulus uiteindelijk een doorslaggevend argument in vers 30.
  6. James K. Smith analyseert het ontvangen van, deelhebben aan en teruggeven aan onze leefcultuur. Zie: Imagining the Kingdom, How Worship Works, Volume 2 of Cultural Liturgies, Baker Academic, Grand Rapids Michigan, 2013.
  7. In zijn verkondiging van het “evangelie van het koninkrijk van God” sprak Jezus vooral over de bevrijding van het juk van de zonde. “Overgave” brengt Jezus geregeld in zijn onderwijs naar voren als een essentiële stap om in dat koninkrijk te kunnen leven.
    Zie bvb. Matth.5:1–7:29, Luc.10:41; Luc.11:10-13; Luc.12:22-34. Mensen leren de vrijheid van dat juk als ze leren de controle over onzekerheid en de behoefte aan veiligheid aan God over te dragen.
  8. Zie bvb. Mattheüs 5: 25-34.
DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd